UX audit kontrol listesi (100 madde)

Kısaca

UX audit kontrol listesi, bir arayüzü adım adım denetlemek için evet ya da hayır diye yanıtlanan maddelerdir. Bu listede gezinmeden ödemeye 10 kategoride 100 madde var. Dayanağı olan maddenin yanında WCAG 2.2 başarı ölçütü ya da Nielsen ilkesi yazar. İşaretlenmeyen maddeler, düzeltme listenizin taslağı olur.

Kontrol listesi

Kontrol listesi

100 madde, 10 kategori

JavaScript kapalı olduğu için sayaç, filtre ve kopyalama çalışmıyor. Kutuları yine işaretleyebilir ya da sayfayı yazdırabilirsiniz.

Gezinme ve bilgi mimarisi

12 madde

Arama ve filtre

8 madde

Formlar

14 madde

İçerik ve arayüz metni

10 madde

Erişilebilirlik

16 madde

Performans

6 madde

Mobil

10 madde

Güven ve şeffaflık

8 madde

Hata ve boş durumlar

8 madde

E-ticaret ve ödeme

8 madde

İşaretleriniz yalnızca bu tarayıcıda saklanır, hiçbir yere gönderilmez. "Metin olarak kopyala" yalnızca işaretlenmeyen maddeleri kategorileriyle birlikte panoya alır.

Liste nasıl kullanılır

Listeyi bir akışın üstünde kullanın, bütün sitenin üstünde değil. "Mobilde misafir olarak ödeme" iyi bir kapsamdır. Kapsam daraldıkça her madde daha net bir evet ya da hayır alır.

Her maddeyi gerçek bir cihazda deneyin. "Hatalı alan belli ediliyor" maddesi için formu yanlış doldurup gönderin. Audit'lerde en çok, tasarım dosyasına bakıp işaretlediğim maddelerde yanıldım.

Ürününüzde arama yoksa ya da bir madde size uymuyorsa, işaretleyip geçin. Bu liste puan toplamak için değil. Gözden kaçan yerleri hatırlatmak için var.

Bitirince "Metin olarak kopyala" butonuna basın. İşaretlenmeyen maddeler kategorileriyle birlikte panoya gelir. Bunları bir tabloya yapıştırıp her birine önem derecesi verin. Dereceleri nasıl verdiğimi UX audit rehberinde anlattım.

Maddeler nereden geliyor

Yanında parantezle kaynak yazan maddeler üç kaynağa dayanıyor: Nielsen'in ilkeleri, WCAG 2.2 ve Core Web Vitals. Kaynağı olmayanları kendi audit işlerimde en sık not aldığım sorunlardan derledim.

"Nielsen, ilke" yazan maddeler Jakob Nielsen'in 10 kullanılabilirlik ilkesinden. NN/g'deki makalenin ilk yayın tarihi 24 Nisan 1994. Sayfa en son 30 Ocak 2024'te gözden geçirildi. İlkelerle ekranları tek tek karşılaştırmanın yöntemini heuristik değerlendirme sayfasında bulabilirsiniz.

"WCAG" yazan maddeler, W3C'nin WCAG 2.2 standardındaki başarı ölçütleri. Kullandığım metin 12 Aralık 2024 tarihli W3C Recommendation sürümü. Listede A ve AA ölçütlerinin bir kısmı var, AAA ölçütlerini almadım.

Performans eşikleri Google'ın Core Web Vitals ölçütlerinden geliyor. web.dev'e göre "iyi" sınırlar LCP için 2,5 saniye, INP için 200 milisaniye, CLS için 0,1. Ölçümü mobil ve masaüstünü ayırarak, sayfa yüklemelerinin 75. yüzdelik diliminde yapmanızı öneriyor.

E-ticaret UX kontrol listesi olarak kullanmak

Bir online mağazaya bakıyorsanız en çok "E-ticaret ve ödeme", "Formlar" ve "Güven ve şeffaflık" kategorileri işinize yarar. Kullanıcının para harcadığı adım bu üç kategoride.

Kargo ücretinin son adımda çıkması ya da zorunlu üyelik gibi sorunlar tek ekrana bakınca görünmez. Akışı baştan sona, sepete ürün atıp kuponu yanlış girerek deneyin. Zorunlu üyeliğin neye mal olabileceğini 300 milyon dolarlık buton hikayesinde okuyabilirsiniz.

Ödeme ekranının kalıplarını checkout sayfası yazısında topladım. Sektöre özgü konular için e-ticaret UX rehberine bakabilirsiniz.

Hangi sırayla bakmalı

Listeyi yukarıdan aşağı okumak zorunda değilsiniz. Ben audit'e kullanıcının para ya da zaman harcadığı adımdan başlarım. Bir mağazada bu adım ödemedir, bir bankada para transferi.

O adımda önce "Formlar" ve "Hata ve boş durumlar" kategorilerini geçerim. Sonra aynı akışı telefonda tekrar eder, "Mobil" maddelerine bakarım. Masaüstünde düzgün görünen bir form, telefon klavyesi açılınca butonunu saklayabilir.

Erişilebilirlik maddelerini ayrı bir turda yaparım: önce klavye, sonra kontrast, en son ekran okuyucu. Kontrastı ölçmek için kontrast hesaplayıcıyı kullanabilirsiniz.

Performans maddelerini en sona bırakırım. Kendi bilgisayarımdaki ölçüm tek bir yüklemedir, web.dev ise 75. yüzdelik dilime bakmayı öneriyor. Elinizde gerçek kullanıcı verisi varsa ona bakın.

Gezinme ve içerik maddeleri bütün akış boyunca açık durur. Bir menü etiketinde takıldığım anda o maddeyi işaretsiz bırakır ve nedenini not alırım.

Bu listenin yapamadığı

Kontrol listesi, uzman değerlendirmesinin bir parçası. Kullanıcının neden takıldığını size söylemez, yalnızca nereye bakacağınızı gösterir. Büyük bir karardan önce bulguları kullanılabilirlik testiyle doğrulayın.

Erişilebilirlik maddeleri de tam bir uyum testi yerine geçmez. Her WCAG 2.2 ölçütünü tek tek ve yardımcı teknolojilerle denemek ayrı bir iş. Bu süreci erişilebilirlik denetimi sayfasında anlattım.

Listedeki maddelerin hepsi aynı ağırlıkta değil. Kırık bir ödeme butonu ile hizasız bir ikon aynı satırda durur. Hangisinin önce düzeleceğini önem derecesi belirler.

Benim notum

Kendi audit'lerimde işaretsiz kalan maddeler en çok formlarda ve hata durumlarında toplanıyor. Ekipler mutlu yolu, yani her şeyin doğru gittiği senaryoyu iyi tasarlıyor. Yanlış girilen kupon ya da kopan bağlantı için çoğu zaman hiç ekran çizilmemiş oluyor.

Klavye turunu da atlamayın. Fareyi bırakıp akışı yalnızca Tab ve Enter ile bitirmeye çalışmak birkaç dakika sürer. Erişilebilirlik kategorisindeki beş klavye maddesini bu tek turda görürsünüz.

Bu liste, kendi audit'lerimin de iskeleti. Raporda tek fark var: her bulguya bir ekran görüntüsü ve somut bir düzeltme önerisi eklerim.

Sık sorulanlar

UX audit kontrol listesi ile UX audit aynı şey mi?

Hayır. Liste, audit sırasında bakılacak yerleri hatırlatır. Audit ise bulunan her sorunu bir ekrana ve ilkeye bağlar, önem derecesi verir ve düzeltme önerisi yazar.

İşaretlerim kaydediliyor mu?

İşaretler yalnızca kullandığınız tarayıcıda saklanır ve hiçbir sunucuya gitmez. Gizli pencerede ya da tarayıcı verisini sildiğinizde kaybolur. Kalıcı bir kopya için "Metin olarak kopyala" butonunu kullanın.

Bütün maddeleri işaretlersem ürünüm erişilebilir sayılır mı?

Hayır. Listede WCAG 2.2'nin A ve AA ölçütlerinin yalnızca bir kısmı var. Uyum beyanı için her başarı ölçütünü ayrı ayrı test eden bir erişilebilirlik denetimi gerekir.

Liste mobil uygulamalarda da işe yarar mı?

Çoğu maddesi işe yarar. Gezinme, formlar, hata durumları ve mobil kategorileri uygulamalar için de geçerli. Sayfa başlığı ve lang etiketi gibi web'e özgü maddeleri uygulamada atlayabilirsiniz.

Kaynaklar (3)
  1. Jakob Nielsen, 10 Usability Heuristics for User Interface Design, Nielsen Norman Group. 24 Nisan 1994, son gözden geçirme 30 Ocak 2024; ilke numaraları
  2. W3C, Web Content Accessibility Guidelines (WCAG) 2.2. W3C Recommendation, 12 Aralık 2024; başarı ölçütü numaraları ve seviyeleri
  3. Philip Walton, Web Vitals, web.dev (Google). son güncelleme 31 Ekim 2024; LCP, INP, CLS eşikleri