Rage click ve dead click: öfke tıklaması ve ölü tıklama

Kısaca

İki sinyal de aynı şeyi söyler: kullanıcı bir şey bekledi ve olmadı. Aradaki fark kullanıcının tepkisinde. Ölü tıklamada bir kez tıklar ve hiçbir şey olmaz. Öfke tıklamasında aynı yere tekrar tekrar basar.

Bu sinyalleri oturum kaydı araçları üretir. Ben kayıt izlerken önce bu iki filtreye bakarım, çünkü binlerce oturumun içinden sorunlu anları hızla ayırırlar.

Sinyal size bir yer gösterir, neden göstermez. Nedeni kayıtta, kodda ya da kullanıcıyla yapılan bir testte bulursunuz.

Araç neyi sayıyor

Tanımları araçların kendi belgelerinden aktarıyorum. En çok Microsoft Clarity'nin belgelerine dayanıyorum, çünkü tanımları ayrıntılı yazıyor.

Clarity'de öfke tıklaması

Clarity'nin belgesine göre kullanıcı aynı dar alana hızla art arda birkaç kez tıklarsa sayfa görüntülemesi ya da oturum "rage click" olarak işaretlenir. Kümedeki her tıklama ayrıca öfke tıklaması sayılır.

Belgeye göre öfke tıklaması, kullanıcının etkileşimli bir öğe beklediği yerde yaşadığı hayal kırıklığının güçlü bir göstergesi olabilir.

Clarity'de ölü tıklama

Kullanıcı bir öğeye tıklar ama makul bir sürede hiçbir geri bildirim almazsa tıklama ölü tıklama olarak işaretlenir. Görsel durum değişmez, sayfadan başka bir yere de gidilmez.

Belgeye göre ölü tıklama bozuk öğelere, gecikmesi yüksek isteklere ya da yanıltıcı bir tasarıma işaret edebilir. Clarity'nin SSS sayfası tipik örneği de veriyor: tıklanır görünen, ama tıklanınca çalışacak kodu olmayan bir öğe.

Hata tıklaması

Clarity'de üçüncü bir sinyal daha var. Bir tıklamanın hemen ardından JavaScript hatası çıkarsa oturum otomatik etiketlenir. Tıklama haritasında bu tıklamalar "error clicks" adıyla ayrı bir görünümde duruyor.

Sayılar nasıl gösteriliyor

Microsoft'un Clarity eğitim modülüne göre panelde ölü ve öfke tıklamaları oturumların oranı olarak görünür. Yani "oturumların yüzde kaçında en az bir öfke tıklaması oldu" sorusunun cevabını görürsünüz.

Okuduğum Clarity belgelerinde sayısal bir eşik yok. "Hızla art arda" ve "makul süre" deniyor, kaç tıklama ya da kaç milisaniye yazmıyor.

Contentsquare

Contentsquare'in blog yazısı öfke tıklamasını, kısa sürede belirli bir alana ya da öğeye tekrar tekrar tıklamak diye tanımlıyor. Araçta öfke tıklaması haritası ve kayıtlarda tekrarlanan tıklama filtresi olduğunu yazıyor.

Contentsquare ve Hotjar yardım merkezi sayfalarını bu yazı için açamadım. Bu yüzden oradaki eşik değerlerini yazmıyorum. Araç seçimi için Clarity ve Hotjar karşılaştırmasına bakabilirsiniz.

Neden olur

Clarity'nin belgesi ölü tıklamanın arkasında üç olası neden sayıyor: bozuk öğe, gecikmesi yüksek istek ve yanıltıcı tasarım. Öfke tıklamalarını da ben aynı üç başlıkla okuyorum.

Tıklanır görünen ama tıklanmayan öğe

Kullanıcı bir öğenin neye benzediğine bakarak tıklar. Altı çizili bir yazı, gölgeli bir kart, köşesinde büyüteç olan bir görsel tıklama ister. Bu görsel ipuçlarına işaretçi denir, affordance ve işaretçi sayfasında ayrıntısı var.

Clarity'nin blog yazısı bunu açıkça söylüyor: sitedeki bir cümle ya da kelime bağlantı gibi görünebilir. Ben bunu kısaca şöyle söylüyorum: tıklanır görünen öğe tıklanır.

Yavaş yanıt

Buton çalışıyor ama sonucu geç geliyor. Kullanıcı bu arada ekranda hiçbir değişiklik görmezse tıklamanın alınmadığını düşünür ve yeniden basar.

Jakob Nielsen'in yanıt süresi sınırlarına göre 0,1 saniye anlık tepki hissini verir. 1 saniye düşünce akışını bozmayan sınırdır. 1 saniyeyi aşan işlerde sistemin çalıştığını göstermek gerekir.

Google'ın web.dev sitesine göre tıklama, dokunma ve tuşa basmaya verilen yanıt INP ile ölçülür. INP 200 milisaniye ya da altındaysa iyi, 500 milisaniyenin üstündeyse zayıf sayılır. Ayrıntılar Core Web Vitals rehberinde.

Bozuk buton

Buton gerçekten çalışmıyor. Bir JavaScript hatası, yanlış bağlanmış bir olay ya da başka bir katmanın altında kalan bir alan olabilir. Clarity'nin blog yazısı çalışmayan bir CSS seçicisini örnek veriyor.

Aynı yazıda Bing ekibinin bir bulgusu var. Arama kutusuna tıklayanların %4'ünde ekranda hiçbir şey değiştirmeyen tıklamalar görülmüş. Ekip kutunun üst, sol ve alt boşluklarını daraltmış. Yazıya göre bu tıklamalar neredeyse tamamen kaybolmuş.

Canlı örnek: bir ürün kartının oturum kaydı

Aşağıdaki kart kurgusal. Üç öğesi var ve her biri farklı davranıyor. Siz tıkladıkça yandaki oturum kaydı olayları listeler. Demo kuralına uyan tıklamaya da rozet ekler. Mobilde kayıt kartın altında durur.

Bir ürün kartının oturum kaydı

Öfke tıklaması (demo kuralı): aynı öğeye 1 saniye içinde 3 ya da daha fazla tıklama.

Ölü tıklama (demo kuralı): tıklamadan sonraki 1 saniyede ekranda hiçbir şey değişmezse.

Köşedeki büyüteç, görselin büyüyeceğini söylüyor.

El yapımı seramik kupa

449 TL

Sepete ekle Favorilere ekle

Sepette 0 ürün var.

JavaScript kapalıyken kayıt çalışmaz. Kart yalnızca bir örnek görüntü olarak durur.

Kurgusal bir ürün kartı. Kurallar bu demo için yazıldı, herhangi bir aracın gerçek eşiği değildir. Görsel tepki vermiyor, Sepete ekle 2 saniye sessiz kalıyor, Favorilere ekle çalışıyor. Hiçbir şey kaydedilmez ve gönderilmez.

Şunları deneyin. Görsele bir kez tıklayın: 1 saniye sonra ölü tıklama rozeti gelir. Sepete ekle'ye hızlıca üç kez basın: öfke tıklaması rozeti çıkar ve 2 saniye sonra sepette 3 ürün olur.

Sonra "Düzeltilmiş hali" butonuna basın ve aynısını yapın. Görsel büyür, buton hemen "Ekleniyor…" yazar ve ikinci tıklamayı kabul etmez. İşlem yine 2 saniye sürer ama kullanıcı artık neyi beklediğini bilir.

Kayıtlarda nasıl bulunur

1. Paneldeki öfke ve ölü tıklama oranına bakın. Bir sayfa diğerlerinden belirgin biçimde yüksekse oradan başlayın.
2. O sayfanın tıklama haritasını ölü tıklama ve öfke tıklaması görünümüne alın. Haritayı okumayı ısı haritası rehberinde anlattım, burada tekrar etmiyorum.
3. En çok işaret alan öğeyi seçin ve o öğeye tıklanan kayıtları izleyin. Clarity'nin tıklama haritası, seçtiğiniz öğeye tıklanan kayıtları açmanıza izin veriyor.
4. Mobil ve masaüstü kayıtları ayrı izleyin. Küçük bir dokunma alanı yalnızca mobilde ölü tıklama üretebilir.
5. Hata tıklamalarına ayrıca bakın. Bunlarda önce koda bakılır, çünkü tıklamanın hemen ardından bir JavaScript hatası çıkmıştır.

Nasıl düzeltilir

Düzeltme nedene göre değişir. Ben her bulguyu şu tabloyla eşleştiririm.

Neden	Kayıtta nasıl görünür	Düzeltme
Tıklanır görünen ama tıklanmayan öğe.	Aynı öğede ölü tıklama, bazen öfke tıklaması.	Öğeyi çalıştırın ya da tıklanır görünüşünü kaldırın.
Yavaş yanıt.	İlk tıklama ölü, ardından aynı butonda öfke tıklaması.	Tıklamaya hemen görsel yanıt verin, işlem sürerken ikinci tıklamayı engelleyin.
Bozuk buton.	Ölü tıklama ya da hata tıklaması.	Hatayı bulun ve düzeltin, sonra aynı akışı yeniden kaydedin.

Tıklanır görünen öğe için iki yol

Kullanıcılar bir görsele tıklıyorsa büyük olasılıkla onu büyütmek istiyorlar. Bu durumda en kolay düzeltme, beklenen işi yapmaktır.

Öğenin bir işi yoksa tıklanır görünüşünü kaldırın: altı çizili yazı, el imleci, gölge ve büyüteç simgesi. Bağlantı rengini yalnızca bağlantıda kullanın.

Yavaş yanıt için anında geri bildirim

İşlemi hızlandıramıyorsanız bile tıklamayı hemen kabul edin. Butonun yazısı değişsin ya da yanında bir gösterge belirsin. Nielsen'e göre 0,1 saniyenin altındaki tepki anlık hissedilir, bu yüzden ilk tepkiyi o sınırın altında tutmaya çalışın.

İşlem sürerken buton ikinci tıklamayı kabul etmesin. Demoda gördüğünüz gibi, korumasız bir sepet butonu üç tıklamayı üç ürüne çevirir. Butonun durumları için CTA butonu kalıbına bakın.

Bozuk buton için test

Hata tıklamasının çıktığı kaydı geliştiriciyle birlikte izleyin. Tarayıcıyı, cihazı ve adımları kayıttan alın. Düzeltmeden sonra birkaç gün aynı filtreyle yeniden bakın.

Her işaret bir sorun değil

Kural niyeti bilmez. Demodaki Favorilere ekle butonu çalışıyor, ama ona hızlıca üç kez basarsanız o da öfke tıklaması rozeti alır.

Gerçek ürünlerde de böyle anlar var. Adet artırma butonuna art arda basmak ya da bir galeride hızla ilerlemek normaldir. Contentsquare'in yazısı da bazı tekrarlı tıklamaların alışkanlıktan geldiğini yazıyor. Örneğin bazı kullanıcılar okurken sayfaya tıklar.

Bu yüzden oranı tek başına bir başarı ölçüsü yapmayın. İşaretli bir öğe gördüğünüzde birkaç kayıt izleyip kullanıcının gerçekten takıldığını doğrulayın.

Benim notum

Bence ölü tıklama, öfke tıklamasından daha değerli bir sinyal. Öfke tıklaması kullanıcı sabrını kaybettikten sonra gelir. Ölü tıklama ise daha ilk denemede yanlış bir beklenti kurduğunuzu gösterir.

En çok gözden kaçan neden de yavaş yanıt. Ekip butonu çoğu zaman hızlı bir bağlantıda dener ve gecikmeyi hiç görmez. Kullanıcı ise yavaş bir mobil bağlantıda iki saniye boş bir ekrana bakar.

Ürününüzde kullanıcının nerede boşa tıkladığını dışarıdan bir gözle görmek isterseniz UX Audit ile ürününüzü baştan sona gezerim. Bulduklarımı öncelik sırasına konmuş bir düzeltme listesi olarak veririm.