Prototip nedir?

Prototype ne demek

İngilizce "prototype" kelimesinin karşılığı prototiptir. UX'te bir ekranın ya da akışın, kullanıcıya gösterilebilecek kadar hazır deneme sürümü anlamına gelir.

NN/g'den Kara Pernice prototipi bir hipotez olarak tanımlar. Bu tanımı seviyorum, çünkü prototipin asıl işini söylüyor: bir varsayımı sınamak.

Bir wireframe ekranın iskeletini gösterir. Prototip o iskeleti hareket ettirir. Bir butona basınca ne olacağını da gösterir.

Düşük ve yüksek sadakat farkı

Sadakat (fidelity), prototipin son ürüne ne kadar benzediğidir. Pernice bunu üç eksende ele alır. İlki etkileşim, ikincisi görsel tasarım, üçüncüsü içerik ve gezinme hiyerarşisi. Bir prototip bir eksende yüksek, ötekinde düşük sadakatli olabilir.

Eksen	Düşük sadakat	Yüksek sadakat
Etkileşim	Tıklanmaz. Ekranları bir kişi elle değiştirir.	Linkler ve menüler çalışır, yanıt anında gelir.
Görsel	Kaba çizim ya da wireframe.	Yerleşim, boşluk ve hiyerarşi canlı ürüne yakın.
İçerik	Özet metin ya da yer tutucu.	Son tasarımdaki içeriğin tamamı.

Makale, düşük sadakatli testlerde ekranları değiştiren kişiye "bilgisayar" diyor. Kâğıt prototipte bu kişi test masasının yanında, kullanıcının göremeyeceği bir yerde oturur. Wizard of Oz yönteminde ekranı başka bir odadan yönetir.

Ne zaman hangisi

Fikir henüz netleşmediyse düşük sadakatle başlayın. Hazırlaması kısa sürer, oturum sırasında bile değiştirebilirsiniz. Pernice'ye göre kullanıcılar kaba bir tasarımı daha rahat eleştirir.

Akış oturduysa yüksek sadakate geçin. Burada sistem hızlı ve gerçekçi yanıt verir, kullanıcı canlı bir yazılım kullandığını sanır. İş akışını ve arayüz bileşenlerini birlikte test edebilirsiniz.

Yüksek sadakatin bedeli zamandır. Pernice'ye göre bir tasarıma ne kadar emek verirseniz, işe yaramadığında ondan vazgeçmek o kadar zorlaşır.

Seçimi dört şey belirler: testin amacı, tasarımın ne kadar tamamlandığı, elinizdeki araçlar ve kaynaklar.

Pernice, Wizard of Oz yöntemini özellikle yapay zekâ tabanlı sistemlerde yararlı bulur. Sistemin yanıtlarını perde arkasındaki bir kişi verir.

Türkçe örnek: üç ekranlık fatura ödeme prototipi

Aşağıdaki küçük prototip, bir belediye uygulamasında su faturası ödemeyi taklit ediyor. Gerçek bir ödeme yapmaz. Butonlarla ya da Tab ve Enter tuşlarıyla bir sonraki ekrana geçebilirsiniz.

Deneyin

1. Ekran 1 / 3

   Su faturası

   Abone no: 1234567
   Son ödeme: 15 Kasım.

   Faturayı göster

2. Ekran 2 / 3

   Ödemeyi onaylayın

   Tutar: 412,50 TL
   Kart: kayıtlı kart.

   Öde

3. Ekran 3 / 3

   Ödeme alındı

   Dekont e-posta adresinize gönderildi.

   Baştan başla

Üç ekranlık tıklanabilir prototip: fatura, onay, dekont. JavaScript kapalıysa üç ekran alt alta görünür.

Bu örneğin sadakati etkileşimde yüksek, görselde orta. Test etmek istediğim soru basit: kullanıcı "Öde" butonundan önce tutarı görüyor mu? Bunun için renk ya da logo gerekmiyor.

Audit'lerde en sık gördüğüm prototip hatası, testten önce her ekranı cilalamak. Ekip renk ve ikonla uğraşırken asıl soru hiç test edilmiyor. Önce soruyu yazın, sadakati o soruya göre seçin.

Neden önemli

Pernice'ye göre bitmiş ürünü test etmek risklidir. Kodu söküp atmak çok pahalıdır, bir prototipi atmak ise ucuzdur.

Prototip kullanılabilirlik testinin malzemesidir ve kullanıcı merkezli tasarımın her turunda yeniden yapılır. Prototipi MVP ile karıştırmayın. MVP gerçek kullanıcıya çıkan çalışan üründür, prototip ise test için yapılmış bir taslaktır.

Prototipten canlı ürüne iki haftada geçmek isterseniz Tasarla & Yayınla Sprinti bunun için var.