Miller yasası (7 artı eksi 2)

Kısaca

Bir telefon numarasını bir ekrandan okuyup başka bir ekrana yazarken birkaç saniye aklınızda tutarsınız. Miller yasası bu kısa süreli belleğin dar olduğunu anlatır. Türkçede Miller kanunu ya da 7 artı eksi 2 kuralı diye de geçer.

Laws of UX'in tanımına göre ortalama bir insan çalışma belleğinde yalnızca 7 (artı eksi 2) öğe tutabilir. Kilit kelime “öğe”. Öğe tek bir rakam da olabilir, anlamlı bir grup da.

Bu farkı aşağıdaki testte kendiniz görün. Aynı türden bir numarayı önce gruplanmış, sonra gruplanmamış biçimde ezberleyin.

Canlı demo: numarayı hatırlayın

Telefon numarası ya da IBAN seçin, sonra biçimi seçin. Göster'e basın ve numarayı ezberleyin. Hazır olunca Gizle ve yaz'a basın, hatırladığınızı yazıp karşılaştırın.

Hatırlama testi

Bu test JavaScript ile çalışır. Kapalıysa aynı numaranın iki biçimine bakın ve hangisini daha kolay akılda tuttuğunuzu düşünün.

Gruplanmamış

05324182790

Gruplanmış

0532 418 27 90

Numaralar her turda rastgele üretilir ve kimseye ait değildir. IBAN'lar gerçek bir hesap numarası değildir, kontrol hanesi tutmaz. Puan, her karakterin doğru yerde olup olmadığına bakar. Bu kontrollü bir deney değil: her biçimde birkaç tur yapıp ortalamalara bakın.

Sonra IBAN'ı deneyin. Wikipedia'nın IBAN maddesine göre Türkiye IBAN'ı 26 karakterdir. Basılı halde dörderli gruplarla yazılır, elektronik aktarımda ise boşluklar atılır.

Gruplu IBAN'ı da tam hatırlayamadıysanız şaşırmayın. 26 karakter dörderli gruplanınca bile 7 parça eder, bu da yasanın sınırına denk gelir.

Kökeni: George A. Miller, 1956

Yasanın kaynağı psikolog George A. Miller'ın makalesidir: “The magical number seven, plus or minus two: Some limits on our capacity for processing information”. Makale 1956'da Psychological Review'un 63. cildinde, 81-97. sayfalarda yayımlandı.

Makale ünlü bir cümleyle açılır: “My problem is that I have been persecuted by an integer.” Türkçesiyle: bir tam sayı yakamı bırakmıyor. O sayı yedi.

Miller iki deney türünü yan yana koyar. Birincisi mutlak yargıdır: dinleyici sesleri tek tek duyar ve her birini bir sayıyla tanımlar.

İkincisi anlık bellek uzamıdır. Laws of UX'in özetine göre ikisi de yaklaşık 7 bilgi parçasıyla sınırlıdır.

Bellek uzamı için Miller şunu yazar: “for a lot of different kinds of test materials this span is about seven items in length”. Çevirisi: birçok farklı test malzemesinde bu uzam yaklaşık yedi öğe uzunluğundadır.

Bence makalenin en işe yarar fikri, bit ile chunk (öbek) ayrımı. Miller küçük birimleri daha büyük öbeklere çevirmeye yeniden kodlama der. Ona göre bu, işleyebildiğimiz bilgiyi artıran son derece güçlü bir silahtır.

Miller yediyi kesin bir kural olarak da sunmaz. Makalenin sonunda şimdilik yargısını askıya aldığını yazar. Bütün bu yedilerin “a pernicious, Pythagorean coincidence”, yani sinsi bir Pisagor tesadüfü olduğundan şüphelenir.

Bir not: “artı eksi 2” ifadesi makalenin gövdesinde değil, başlığında geçer.

Yaygın yanlış kullanım: menüde en fazla 7 öğe

Bu yasayla ilgili en sık duyduğum cümle şu: “Menüde en fazla 7 öğe olmalı.” Bu bir efsane. İki kaynak da buna karşı uyarır.

Nielsen Norman Group'ta Kate Moran, sihirli yedi sayısının çoğu zaman yanlış anlaşıldığını yazar. Yanlış okumaya göre insanlar herhangi bir anda yalnızca yedi öbek işleyebilir. Moran, ana gezinmede yediden fazla seçeneğe izin vermeyen tasarımcı örneğini verir ve bunu gereksiz bir sınırlama sayar.

Gerekçesi basit. Moran'a göre menü tanımaya dayanır: öğeler ekranda durur, kullanıcının onları aklında tutması gerekmez.

Bu, Jakob Nielsen'in 10 kullanılabilirlik ilkesindeki altıncı ilkeyle aynı fikirdir: hatırlamak yerine tanımak. Nielsen, öğeleri, eylemleri ve seçenekleri görünür tutarak kullanıcının bellek yükünü azaltmayı önerir.

Laws of UX da aynı uyarıyı yapar: sihirli yedi sayısını gereksiz tasarım kısıtlamalarına gerekçe yapmayın. Kısa süreli bellek kapasitesinin kişiden kişiye değiştiğini, ön bilgiye ve bağlama bağlı olduğunu da ekler.

Yedi sayısının kendisi de tartışmalı. Moran, başka araştırmacıların doğru sayının üç ile altı arasında olabileceğini öne sürdüğünü not eder. Sınır yediden de dar olabilir. Yine de ekranda duran şeyler için geçerli değil.

Uzun bir menüde asıl mesele seçme süresidir. Bunu Hick yasası anlatır.

Chunking ile doğru kullanım

Yasanın arayüzdeki doğru karşılığı chunking, yani öbekleme. Moran'ın tanımıyla öbekleme, içeriği küçük ve birbirinden ayrı birimlere bölmektir. Bu birimler bütünün içinde anlamlı olmalıdır.

Şekil: Gruplama, akılda tutulacak birim sayısını 11'den 4'e indirir. Numara örnektir.

Numaraları gruplayın

Moran'ın örneğinde gruplanmış bir telefon numarası, uzun bir rakam dizisinden daha kolay hatırlanır ve taranır. Kredi kartı numaraları da genellikle dörderli dört grup halinde gösterilir.

Cep telefonunu 0532 418 27 90 gibi, IBAN'ı dörderli gruplarla gösterin. Kullanıcı numarayı bir yerden okuyup başka yere yazacaksa, gösterdiğiniz biçim bu işi kolaylaştırır.

Giriş alanında boşluğu kabul edin

Gruplamayı yalnızca gösterirken değil, yazarken de destekleyin. Moran da giriş alanlarının kullanıcının yazdığını kendiliğinden öbeklemesini önerir. IBAN alanı boşluklu girişi reddederse, gruplu kopyalanan numara hata verir.

Ben bu alanlarda boşluğu sessizce temizlemeyi ve yazılanı gruplu göstermeyi öneririm. Ayrıntısı form tasarımı sayfasında.

Uzun içeriği bölün

Öbekleme metin için de geçerlidir. Moran'ın metin için verdiği örnekler arasında boşlukla ayrılmış kısa paragraflar ve metinden belirgin biçimde ayrılan ara başlıklar var. Laws of UX'in önerisi de budur: içeriği daha küçük parçalara ayırın.

Benim notum

Miller yasasını bir sayı kuralı olarak kullanmam. Bir ekranı incelerken şu soruyu sorarım: kullanıcı burada bir şeyi aklında taşımak zorunda mı?

Para gönderirken ekrandan ekrana taşınan IBAN buna örnektir. Ödeme adımında SMS'ten okunan doğrulama kodu da öyle. Bunları gruplayın ya da kopyalanıp yapıştırılabilir yapın.

En iyisi, kullanıcının hiç ezberlemek zorunda kalmamasıdır.

Bu tür bellek yüklerini bir heuristik değerlendirme sırasında ekran ekran işaretlerim. Kendi ürününüzde bu kontrolü yaptırmak isterseniz UX Audit sayfasına bakın.

İlgili sayfalar

Miller kullanıcının neyi aklında tuttuğunu anlatır. Kaç seçenek arasından ne kadar sürede seçtiğini Hick yasası, hedefe ne kadar sürede ulaştığını Fitts yasası anlatır.

Diğer yasalar UX yasaları listesinde.