A/B test hesaplayıcı: sonuç anlamlı mı?

Kısaca

A/B testi, bir sayfanın iki sürümünü rastgele ayrılmış iki ziyaretçi grubuna gösterip hangisinin daha çok dönüşüm getirdiğini ölçmektir. Farkın şanstan gelip gelmediğini iki oran z-testi söyler. Hesaplayıcıya iki grubun ziyaretçi ve dönüşüm sayısını girin. Sayfa p-değerini ve farkın %95 güven aralığını hemen gösterir.

A/B test anlamlılık hesaplayıcı

A/B test hesaplayıcı
A (mevcut sürüm)
B (yeni sürüm)

Anlamlı p-değeri 0,05'in altında. B sürümündeki yüksek oranın yalnızca şanstan gelmesi olası görünmüyor.

A oranı
%5,00
B oranı
%6,00
Göreli fark
+%20,0
p-değeri
0,0283

%95 güven aralığı (B eksi A): +0,11 ile +1,89 puan

z = 2,193, havuzlanmış oran %5,50

Çubuk, farkın güven aralığını gösterir. Aralık 0 çizgisini kesiyorsa fark sıfır da olabilir.

JavaScript kapalı olduğu için sonuç yalnızca bu örnek değerlere göre gösteriliyor. Formüller aşağıdaki "Hesap nasıl yapılıyor" bölümünde.

Eşik: α = 0,05, iki yönlü test. Araç hiçbir veri toplamaz ve göndermez; hesap tarayıcınızda yapılır.

İki grubun ziyaretçi ve dönüşüm sayısını girin, sonuç yazarken güncellenir. Sayıları 5000 ya da 5.000 diye yazabilirsiniz.

A/B testi nedir

A/B testinde ziyaretçiler rastgele iki gruba ayrılır. A grubu mevcut sürümü, B grubu değiştirilmiş sürümü görür. Sonra iki grubun dönüşüm oranı karşılaştırılır.

Neyin dönüşüm sayılacağını siz seçersiniz, örneğin kayıt ya da satın alma. Bir ödeme sayfasında bu genelde siparişin tamamlanmasıdır.

İki oran neredeyse hiç eşit çıkmaz. Asıl soru, aradaki farkın gerçek mi yoksa rastlantı mı olduğudur. Hesaplayıcı bu soruyu iki oran z-testiyle cevaplar.

Hesap nasıl yapılıyor

Hesaplayıcı, Wikipedia'daki iki oran z-testi maddesinin formüllerini kullanır. A grubunda nA ziyaretçi ve xA dönüşüm olsun. B grubu için nB ve xB yazalım.

  1. Dönüşüm oranları: pA = xA/nA ve pB = xB/nB.
  2. Havuzlanmış oran: p̄ = (xA+xB)/(nA+nB). Test, iki sürüm arasında fark olmadığını varsayar. Bu yüzden iki grubu tek oranda birleştirir.
  3. Standart hata: SE = √(p̄(1−p̄)(1/nA+1/nB)).
  4. Test istatistiği: z = (pB−pA)/SE.
  5. İki yönlü p-değeri: 2 × (1 − Φ(|z|)). Φ, standart normal dağılımın birikimli dağılım fonksiyonudur.

Φ'yi tarayıcıda hesaplamak için Abramowitz ve Stegun'un verdiği yaklaşımlardan birini kullanıyorum. Bu yaklaşım hata fonksiyonunu (erf) en fazla 1,5 × 10−7 hatayla hesaplar. Normal dağılıma Φ(z) = ½(1 + erf(z/√2)) eşitliğiyle geçilir.

Güven aralığında havuzlanmış oran kullanılmaz, her grubun kendi varyansı alınır.

(pB−pA) ± 1,96 × √(pA(1−pA)/nA + pB(1−pB)/nB).

Göreli fark için (pB−pA)/pA hesaplanır ve sayfada yüzde olarak gösterilir.

İki hesap farklı standart hata kullandığı için sonuçları biraz farklı çıkabilir. Wikipedia'daki örnek sınırda bir durum: her grupta 1.000 ziyaretçi, birinde 120, ötekinde 150 dönüşüm. p-değeri yaklaşık 0,0497, yani 0,05'in hemen altında; güven aralığı da sıfırı kıl payı dışarıda bırakıyor.

Bu sonucu "kesin kazandık" diye okumam. Hesaplayıcıya aynı sayıları girip kendiniz bakabilirsiniz.

Kaç ziyaretçi gerekir

Testi başlatmadan önce grup başına kaç ziyaretçi gerektiğini hesaplayın. Bunun için iki sayı yeter: bugünkü dönüşüm oranınız ve yakalamak istediğiniz en küçük fark.

Örneklem büyüklüğü
Oran
%5,00 → %6,00
Grup başına
8.155
Toplam
16.310

Sabitler: α = 0,05 (iki yönlü), güç %80, iki grup eşit büyüklükte.

JavaScript kapalı olduğu için sonuç yalnızca bu örnek değerlere göre gösteriliyor.

Bugünkü oranı ve yakalamak istediğiniz en küçük farkı girin. Fark varsayılan olarak yüzde puandır: %5'ten %6'ya çıkmak 1 puandır, göreli olarak %20'dir.

Formül yine aynı Wikipedia maddesinden. p1 temel oran, p2 hedef oran olsun. Eşit büyüklükte iki grupta, grup başına gereken ziyaretçi şöyle hesaplanır.

n = (zα/2+zβ)² × (p1(1−p1)+p2(1−p2)) / (p1−p2)².

α = 0,05 için zα/2 yaklaşık 1,96'dır. %80 güç için zβ yaklaşık 0,84 alınır. Örnek: temel oran %12, hedef %15 ise grup başına 2.033 ziyaretçi gerekir.

Evan Miller hızlı bir kontrol için n = 16σ²/δ² kuralını verir. Dönüşüm oranında σ² = p(1−p), δ ise aradığınız en küçük farktır.

Wikipedia aynı kurala Lehr kuralı der. Kural, iki yönlü testte α = 0,05 ve %80 güçle grup başına gereken sayıyı verir. %12 ve 3 puan için yaklaşık 1.878 çıkar, yani formülün verdiği 2.033'e yakın.

Küçük farklar çok trafik ister. %5'lik bir oranda 1 puanlık artışı yakalamak için grup başına 8.155 ziyaretçi gerekir.

Sonucu ne zaman okumalı: erken bakma

En sık hata, sonuca her gün bakıp anlamlı çıktığı ilk gün testi durdurmaktır. Buna erken bakma (peeking) denir. Evan Miller 2010'daki yazısında bunun yanlış pozitif oranını şişirdiğini gösterir.

Miller'in tablosuna göre testi 10 kez kontrol edecekseniz, yanlış pozitif oranını gerçekten %5'te tutmak için eşiği %1'e çekmeniz gerekir. 5 kontrolde eşik %1,4'e, 2 kontrolde %2,2'ye iner.

Yazıdaki uç örnekte etkisi olmayan yeni bir logo test ediliyor. Her gözlemden sonra bakılıyor, %5 anlamlılık görülünce ya da 150 gözlemde duruluyor. Bu durumda yanlış bir anlamlı sonuç bulma olasılığı %26,1'e çıkıyor.

Miller'in önerdiği çözüm basit: örneklem büyüklüğünü baştan belirleyin ve test bitene kadar bekleyin. Yukarıdaki örneklem hesaplayıcısı bu sayıyı verir. O sayıya ulaşmadan bu sayfadaki rozete bakıp karar vermeyin.

Benim notum

Bana gelen ekiplerde sık gördüğüm durum şu: butonun rengi test ediliyor, asıl sorun olan form ise yerinde duruyor. Test, arkasındaki fikir kadar işe yarar.

Bu yüzden önce kullanıcının nerede takıldığını bulurum. Bir kullanılabilirlik testi ne değiştireceğinizi söyler. A/B testi ise o değişikliğin işe yarayıp yaramadığını ölçer.

Trafiğiniz azsa gereken ziyaretçi sayısına ulaşmak haftalar sürebilir. O durumda küçük farkları kovalamayın, büyük sorunları düzeltin. Hangi akışa önce bakılacağını bilmiyorsanız UX Audit Pro ile 10 akışa kadar inceleyebilirim.

Sık sorulanlar

A/B testinde p-değeri ne demek?

İki sürüm arasında gerçekte fark yokken, en az gözlediğiniz kadar büyük bir fark görme olasılığıdır. 0,05'in altındaysa fark genelde anlamlı sayılır.

A/B testi için kaç ziyaretçi gerekir?

Bugünkü oranınıza ve aradığınız farka bağlıdır. %12'lik bir oranda 3 puanlık farkı %80 güçle yakalamak için grup başına 2.033 ziyaretçi gerekir. Kendi sayılarınızı sayfadaki örneklem hesaplayıcısına girin.

Test anlamlı çıkınca hemen durdurabilir miyim?

Hayır. Önceden hesapladığınız örneklem büyüklüğüne ulaşmadan durdurursanız yanlış pozitif riski artar. Evan Miller'in 2010 tarihli yazısı bunu sayılarla gösterir.

Hesaplayıcı girdiğim sayıları kaydediyor mu?

Hayır. Hesap tarayıcınızda yapılır, hiçbir sayı bir sunucuya gönderilmez ya da saklanmaz.

Kaynaklar (4)
  1. Wikipedia, Two-proportion Z-test (havuzlanmış oran, güven aralığı, örneklem büyüklüğü formülleri). erişim 2026-11-03
  2. Wikipedia, Error function (Abramowitz ve Stegun yaklaşımları ve normal dağılımla ilişkisi). erişim 2026-11-03
  3. Wikipedia, Power (statistics) (Lehr kuralı ve %80 güç için 0,84). erişim 2026-11-03
  4. Evan Miller, How Not To Run an A/B Test. 18 Nisan 2010, erken bakma tablosu ve 16σ²/δ² kuralı