SUS hesaplayıcı: sistem kullanılabilirlik ölçeği

Kısaca

SUS (System Usability Scale, sistem kullanılabilirlik ölçeği), John Brooke'un 1986'da geliştirdiği 10 maddelik bir ankettir. Her madde 1 ile 5 arasında puanlanır. Tek maddelerde puandan 1 çıkarılır, çift maddelerde puan 5'ten çıkarılır. Toplam 2,5 ile çarpılır ve 0–100 arası bir skor çıkar. MeasuringU'nun 500 çalışmalık verisinde ortalama 68'dir.

SUS skorunuzu hesaplayın

SUS hesaplayıcı

Her ifade için 1 ile 5 arasında bir değer seçin. 1 hiç katılmıyorum, 5 tamamen katılıyorum demek.

1Bu sistemi sıklıkla kullanmak isteyeceğimi düşünüyorum.
2Bu sistemi gereksiz bir şekilde karmaşık buldum.
3Bu sistemin kullanımının kolay olduğunu düşündüm.
4Bu sistemi kullanabilmek için daha teknik bir kişinin desteğine ihtiyaç duyacağımı düşünüyorum.
5Bu sistemdeki çeşitli fonksiyonları iyi entegre edilmiş buldum.
6Bu sistemde çok fazla tutarsızlık olduğunu düşündüm.
7Birçok insanın bu sistemi kullanmayı çok çabuk öğreneceğini sanıyorum.
8Bu sistemin kullanımını çok elverişsiz buldum.
9Bu sistemi kullanırken kendimden çok emin hissettim.
10Bu sistemde bir şeyler yapabilmek için öncelikle birçok şey öğrenmem gerekti.

SUS skoru

–

JavaScript kapalı olduğu için skor burada hesaplanmıyor. Formülü aşağıdaki "Yöntem ve formül" bölümünde bulabilirsiniz.

Araç hiçbir veri toplamaz ve kaydetmez. Hesap tarayıcınızda yapılır, sayfayı kapatınca yanıtlar silinir.

Maddeler, Demirkol ve Şeneler'in 2018'de yayımladığı SUS-TR çevirisinden alındı. Not bandı MeasuringU'nun Sauro-Lewis ölçeğinden geliyor. Bir katılımcının yanıtını girin; birden fazla katılımcı varsa her birinin skorunu ayrı hesaplayıp ortalamasını alın.

SUS skoru nasıl yorumlanır

SUS skoru 0 ile 100 arasında çıkar ama bir yüzde değildir. 70 almak, ürünün yüzde 70 kullanılabilir olduğu anlamına gelmez. Skor, başka ürünlerin skorlarıyla karşılaştırılınca anlam kazanır.

Jeff Sauro, MeasuringU'daki 2011 yazısında 500 çalışmanın ortalamasını 68 olarak verir. 68'in üstündeki skor ortalamanın üstünde sayılır.

Daha ince bir okuma için Sauro ve Lewis'in not ölçeğini kullanıyorum. Hesaplayıcıdaki not bandı bu tablodan gelir. Yüzdelik dilim, skorunuzun karşılaştırılan ürünlerin yüzde kaçını geçtiğini gösterir.

NotSUS skoruYüzdelik dilim
A+84,1–10096–100
A80,8–84,090–95
A-78,9–80,785–89
B+77,2–78,880–84
B74,1–77,170–79
B-72,6–74,065–69
C+71,1–72,560–64
C65,0–71,041–59
C-62,7–64,935–40
D51,7–62,615–34
F25,1–51,62–14
F0,0–25,00–1,9

Bir örnek: 72,5 alan ürün C+ notu alır ve 60–64 yüzdelik dilimindedir. Kâğıt üstünde fena durmuyor. Yine de ürünlerin üçte birinden fazlası bu skoru geçiyor.

Yöntem ve formül

John Brooke, SUS'u Digital Equipment Corporation'daki bir kullanılabilirlik programında geliştirdi. Ölçeğin telif notu 1986 tarihli. Brooke çabuk uygulanan bir ölçüt istiyordu. Bu ölçüt, sürümleri karşılaştıracak kadar da güvenilir olmalıydı.

Brooke 10 maddeyi 50 maddelik bir havuzdan aldı. Yarısı genelde güçlü katılım, yarısı güçlü itiraz alan maddelerdi. Böylece katılımcı her ifadeyi okuyup düşünmek zorunda kalır.

Sonuçta tek numaralı maddeler olumlu, çift numaralılar olumsuz bir ifade taşır.

Brooke'un tarif ettiği hesap dört adımdır:

  1. 1, 3, 5, 7 ve 9. maddelerde katkı, işaretlenen değer eksi 1'dir.
  2. 2, 4, 6, 8 ve 10. maddelerde katkı, 5 eksi işaretlenen değerdir.
  3. Her katkı 0 ile 4 arasındadır. On katkıyı toplayın.
  4. Toplamı 2,5 ile çarpın. Sonuç 0 ile 100 arasındaki SUS skorudur.

Brooke'un kendi örneğinde katkıların toplamı 22. 22 × 2,5 = 55, yani skor 55. Hesaplayıcıda her maddenin katkısı, maddenin hemen altında yazar.

Brooke bir uyarı da ekler. Tek tek maddelerin puanı kendi başına bir şey söylemez. Raporda madde ortalamalarını ayrı ayrı yorumlamayın, tek SUS skorunu verin.

SUS anketi nasıl uygulanır

Anketi, katılımcı sistemi kullanma fırsatı bulduktan sonra verin. Brooke'a göre test sonrası görüşme başlamadan önce doldurulmalı. Ben genelde bir kullanılabilirlik testinin sonunda uygularım.

Katılımcıdan her maddede ilk tepkisini işaretlemesini isteyin. Bütün maddeler dolu olmalı. Cevap veremediği maddede Brooke orta noktayı, yani 3'ü işaretlemesini ister.

Hesaplayıcıdaki "Boş maddelere 3 işaretle" butonu bunu yapar.

Türkçe uygulamada, Demirkol ve Şeneler'in Brooke'un izniyle hazırladığı SUS-TR'yi kullanın. Çeviride dört çevirmen çalıştı, metin geri çeviriyle sınandı. Ölçek 324 üniversite öğrencisiyle test edildi ve güvenilirlik katsayısı (Cronbach alfa) 0,84 çıktı.

MeasuringU'ya göre SUS iki kişiyle bile uygulanabilir. Ama küçük örneklemin verdiği tahmin kesin değildir, bu yüzden skoru bir güven aralığıyla raporlayın.

Her katılımcının skorunu ayrı hesaplayın, sonra skorların ortalamasını alın. Aynı anketi her sürümde tekrarlarsanız sürümleri karşılaştırabilirsiniz. Brooke ölçeği zaten bunun için tasarladı.

Benim notum

SUS, kullanıcının kullanılabilirlik algısını ölçer ama bu algının nedenini söylemez. 55 çıkan skor bir sorun olduğunu gösterir. Sorunun ne olduğunu başka yöntemlerle bulursunuz.

Bu yüzden SUS'u tek başına kullanmıyorum. Testte kullanıcıyı izleyip notlar alırım, anketi en sona koyarım. Skor düşük çıkarsa nedenleri o notlarda ve bir heuristik değerlendirmede ararım.

Bence en büyük hata, SUS'u ürünü hiç kullanmamış kişilere göndermek. Anket, ürünü az önce kullanmış birinin tepkisini ölçer. Ürünü hiç açmamış biri yalnızca tahmin yürütür.

Skorunuz 68'in altında kaldı ve nedenini bulamadıysanız, UX Audit Pro ile uygulamanızın 10 akışa kadar her adımına bakabilirim.

Sık sorulanlar

SUS skoru yüzde mi?

Hayır. Skor 0 ile 100 arasında çıkar ama bir yüzde değildir. Başka ürünlerin skorlarıyla karşılaştırınca anlam kazanır. MeasuringU'nun 500 çalışmalık verisinde ortalama 68'dir.

İyi bir SUS skoru kaç?

68 ortalamadır. Sauro-Lewis ölçeğinde 80,8 ile 84,0 arası A, 84,1 ve üstü A+ notudur. 51,6 ve altı F sayılır.

SUS anketinin Türkçesi var mı?

Var. Demirkol ve Şeneler 2018'de SUS-TR'yi Brooke'un izniyle yayımladı. 324 öğrenciyle yapılan testte güvenilirlik katsayısı 0,84 çıktı. Bu sayfadaki maddeler o çeviriden alındı.

Kaç kişiyle SUS uygulamalıyım?

MeasuringU'ya göre iki kişiyle bile uygulanabilir. Ancak küçük örneklem kesin olmayan bir tahmin verir. Skoru güven aralığıyla raporlayın.

Bir maddeyi boş bırakan katılımcının skoru nasıl hesaplanır?

Brooke, cevap veremeyen kişinin orta noktayı, yani 3'ü işaretlemesini ister. Hesaplayıcıdaki "Boş maddelere 3 işaretle" butonu bunu yapar.

Kaynaklar (4)
  1. John Brooke, SUS: A quick and dirty usability scale (bölüm metni, Usability Evaluation in Industry). ölçek © Digital Equipment Corporation 1986, kitap 1996, erişim 2026-11-03
  2. Denizhan Demirkol, Çağla Şeneler, Sistem Kullanılabilirlik Ölçeğinin Türkçeye Çevirisi: SUS-TR, Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 11(3), 237–253. 2018, erişim 2026-11-03
  3. Jeff Sauro, Measuring Usability with the System Usability Scale (SUS), MeasuringU. 2011, erişim 2026-11-03
  4. Jeff Sauro, 5 Ways to Interpret a SUS Score, MeasuringU. 2018, Sauro-Lewis not ölçeği, erişim 2026-11-03