Ürün tasarımı (product design) nedir?

Ürün tasarımı ne demek

Ürün tasarımı, İngilizcede product design diye geçer. Nielsen Norman Group'un UX disiplinleri sözlüğü bunu yazılım alanında dijital bir ürünü uçtan uca tasarlamak diye tanımlar. Tasarımcı bu işte iş hedeflerini ve ürün stratejisini de gözetir.

Yazılım dışında aynı terim genelde fiziksel nesneler için kullanılır. Bu sayfa dijital ürün tasarımını anlatıyor: mobil uygulama, web uygulaması, yönetim paneli ya da SaaS ürünü.

Interaction Design Foundation da ürün tasarımını, kullanıcı ihtiyaçlarını iş hedefleriyle birleştiren süreç olarak anlatır. İki tanım aynı yere çıkıyor. Ekran güzel olsa da ürün işe yaramıyorsa tasarım bitmemiştir.

Ürün tasarımcının sorumluluk alanları

IxDF ürün tasarımcının işini adım adım sayar. Ürün hedeflerini belirlemeye ve yol haritasını çıkarmaya yardım eder. Kullanıcı araştırması yapar ve fikir çizer. Sonra prototip kurup test eder, geri bildirimle iyileştirir ve geliştiricilerle birlikte hayata geçirir.

Aşağıdaki diyagramda bu adımları beş alanda topladım.

Sorumluluk alanları

1. 1YönÜrün hedefleri ve yol haritasıÜrün yöneticisiyle
2. 2AraştırmaKullanıcıyı ve ihtiyacını anlamakKullanıcıyla
3. 3FikirKonsept ve kaba taslakGeliştiriciyle
4. 4Prototip ve testÖnce kaba, sonra ayrıntılı prototipKullanıcıyla
5. 5TeslimGeliştirme ve geri bildirimle iyileştirmeGeliştirici ve ürün yöneticisiyle

Beş alan, IxDF'nin saydığı adımlardan benim gruplamam. Hangi alanda kiminle çalışıldığı ise benim çalışma düzenim, bir standart değil.

Alanları sırayla dizdim ama iş tek yönde akmaz. Testten çıkan bir bulgu sizi çoğu zaman araştırmaya ya da fikir aşamasına geri gönderir.

Fikir aşamasında genelde kaba bir wireframe çizilir. Test aşamasında ise tıklanabilir bir prototip kullanılır.

UX ve UI'dan farkı

NN/g sözlüğüne göre UX tasarımı ürünü kullanışlı ve kullanıcının ihtiyacına uygun hale getirir. UI tasarımı ise buton ve bağlantı gibi arayüz bileşenleriyle ilgilenir.

Ürün tasarımcı unvanı çoğu zaman tek bir ürüne odaklanan UX işini anlatır ve bazı şirketlerde arayüz sorumluluğunu da içerir. UX ile UI'ın farkını UI/UX nedir rehberinde ayrıca anlattım.

Ürün yöneticisi ve geliştiriciyle ilişkisi

Ürün tasarımı, ürün yönetimiyle aynı şey değildir. NN/g sözlüğüne göre ürün yönetimi neyin ve neden yapılacağına karar verir.

Pavel Samsonov'un NN/g'deki ürün üçlüsü yazısı ekibi ürün yöneticisi, tasarımcı ve yazılım lideri olarak ayırır. Tasarımcı burada hedeflenen deneyimi tanımlar. Kullanıcı ihtiyaçları konusunda ekipte söz sahibi odur. Ürünü kendisi kodlamaz ama her rolle yakın çalışır.

Aynı yazıya göre ürün yöneticisi başarı ölçütlerini koyar, kapsamı ve önceliği seçer. İşin ne kadar karmaşık olduğunu tahmin ederken ana söz yazılım liderindedir. Neyin yapılabileceğini de o belirler.

Benim notum

Ben ürün tasarımını, tasarım ile kod arasındaki boşluğu kapatma işi olarak görüyorum. Bir ekranı tasarım dosyasında bitirmek, kullanıcının onu telefonda rahatça kullanabildiği anlamına gelmez.

Bu yüzden diyagramdaki son alana en çok zamanı ayırırım. Geliştiriciyle aynı repoda çalışınca boş durum ve hata mesajı gibi unutulan ekranlar erkenden ortaya çıkar.

Ekiplere önerim basit: ilk sürümü küçük tutun ve gerçek kullanıcıyla deneyin. Bunun için MVP sayfasına bakabilirsiniz. Tasarımı ve kodu iki haftada birlikte çıkarmak isterseniz Tasarla & Yayınla Sprinti bu iş için var.